FSH, LH i estradiol: Šta su ovi hormoni i šta otkrivaju o plodnosti žene?

Kada žena planira trudnoću ili se ispituje uzrok otežanog začeća, lekar često preporučuje analizu hormona FSH, LH i estradiola. Ovi hormoni imaju ključnu ulogu u radu jajnika, sazrevanju jajnih ćelija i regulaciji menstrualnog ciklusa.

Njihove vrednosti mogu pružiti važne informacije o reproduktivnom zdravlju, ali ih je uvek potrebno tumačiti zajedno sa godinama žene, simptomima, ultrazvučnim nalazom i drugim laboratorijskim analizama.

Šta je FSH?

FSH (folikulostimulirajući hormon) proizvodi hipofiza, žlezda koja se nalazi u bazi mozga. Njegova osnovna uloga je da podstiče rast i sazrevanje folikula u jajnicima, u kojima se razvijaju jajne ćelije.

Možda vas zanima

Zagrljaj od 20 sekundi: Mali gest koji jača vezu između mame i deteta

Šta znači porodična istorija rane menopauze i kako može uticati na plodnost?

Šta je AMH i kada ga treba proveriti? Sve što žene treba da znaju o hormonu koji govori o rezervi jajnih ćelija

Na početku svakog menstrualnog ciklusa FSH stimuliše nekoliko folikula, dok se jedan od njih obično razvije u dominantni folikul iz kojeg će tokom ovulacije biti oslobođena jajna ćelija. Povišene vrednosti FSH mogu ukazivati na smanjenu ovarijalnu rezervu ili približavanje menopauzi, dok niže vrednosti mogu biti povezane sa određenim hormonskim poremećajima.

Šta je LH?

LH (luteinizirajući hormon) takođe proizvodi hipofiza i zajedno sa FSH reguliše rad jajnika. Najvažnija uloga LH hormona jeste izazivanje ovulacije. Tokom sredine menstrualnog ciklusa dolazi do naglog porasta njegovog nivoa, što dovodi do oslobađanja zrele jajne ćelije iz jajnika.

Nakon ovulacije, LH podstiče stvaranje žutog tela koje proizvodi progesteron, hormon neophodan za pripremu materice za moguću trudnoću. Odnos između FSH i LH može biti značajan u dijagnostici pojedinih stanja, uključujući sindrom policističnih jajnika (PCOS).

Šta je estradiol?

Estradiol je najvažniji oblik estrogena kod žena u reproduktivnom periodu. Proizvode ga uglavnom jajnici, a njegova koncentracija se menja tokom menstrualnog ciklusa.

Estradiol ima brojne važne funkcije:

• podstiče rast i razvoj folikula
• priprema sluznicu materice za implantaciju embriona
• učestvuje u regulaciji menstrualnog ciklusa
• utiče na zdravlje kostiju
• doprinosi očuvanju vaginalnog i reproduktivnog zdravlja

Vrednosti estradiola zajedno sa FSH pružaju korisne informacije o funkciji jajnika.

Kada se rade analize FSH, LH i estradiola?

Ove hormonske analize najčešće se rade između drugog i petog dana menstrualnog ciklusa, kada rezultati najbolje odražavaju osnovnu funkciju jajnika.

Lekar može preporučiti ove analize ukoliko:

• trudnoća ne nastupa uprkos redovnim nezaštićenim odnosima
• menstrualni ciklusi nisu redovni
• postoji sumnja na hormonski disbalans
• planira se vantelesna oplodnja
• procenjuje se ovarijalna rezerva
• postoji sumnja na prevremenu menopauzu

Tačan dan vađenja krvi određuje ginekolog ili specijalista reproduktivne medicine.

Šta rezultati mogu pokazati?

Rezultati ovih analiza pomažu lekaru da proceni funkciju jajnika i odredi da li su potrebna dodatna ispitivanja.

Na osnovu nalaza moguće je dobiti informacije o:

• ovarijalnoj rezervi
• kvalitetu hormonske funkcije jajnika
• prisustvu poremećaja ovulacije
• mogućim znakovima približavanja menopauzi
• sumnji na sindrom policističnih jajnika
• drugim hormonskim poremećajima

Važno je naglasiti da nijedan hormon pojedinačno ne može dati potpunu sliku o plodnosti žene.

Da li normalni hormonski nalazi garantuju plodnost?

Ne. Iako uredni nalazi FSH, LH i estradiola predstavljaju dobar pokazatelj funkcije jajnika, oni sami po sebi ne garantuju da će trudnoća nastupiti.

Na plodnost utiču brojni faktori, uključujući:

• godine žene
• kvalitet jajnih ćelija
• prohodnost jajovoda
• zdravlje materice
• kvalitet spermograma partnera
• opšte zdravstveno stanje oba partnera

Zbog toga se procena plodnosti uvek zasniva na kombinaciji laboratorijskih analiza, ultrazvučnih pregleda i drugih dijagnostičkih metoda.

Kako se pripremiti za analizu?

Analiza se obavlja iz uzorka venske krvi i najčešće nije potrebna posebna priprema.

Pre vađenja krvi važno je:

• pridržavati se termina koji je odredio lekar
• obavestiti lekara o lekovima ili hormonskoj terapiji koju koristite
• poštovati uputstva laboratorije ukoliko postoje posebne preporuke